Powietrze przy ściankach wspinaczkowych zanieczyszczone gumą jak przy ruchliwych drogach

30 kwietnia 2025, 08:43

Wspinaczka ściankowa może być niebezpieczna dla... płuc uprawiających ją osób. Naukowcy z Uniwersytetu Wiedeńskiego oraz Politechniki Federalnej w Lozannie (EPFL) odkryli, że stężenie szkodliwych związków chemicznych pochodzących z podeszw butów do wspinaczki może by w sali ze ścianką równie duże jak na ruchliwej wielopasmowej ulicy dużej metropolii. Podeszwy butów do wspinaczki to specjalistyczne produkty o szczególnych właściwościach, podobnie jak opony samochodowe, mówi Anya Sherman z Uniwersytetu Wiedeńskiego, która w przeszłości badała wpływ pyłu pochodzącego ze ścierających się na jezdniach opon na ludzkie zdrowie.



Dlaczego łazik utknął na Marsie? Przez dekady stosowano nieodpowiednie procedury testowe

29 lipca 2025, 08:02

Łaziki pracujące na Marsie czy Księżycu, mierzą się z wieloma problemami. Jednym z nich jest ryzyko utknięcia w grząskim gruncie. Łazik Spirit zakończył misję jako stacjonarna platforma badawcza po tym, jak utknął w luźnym piasku. Czy takim wydarzeniom da się zapobiec? Inżynierowie z University of Wisconsin-Madison informują o znalezieniu poważnego błędu w procedurach testowania łazików. Jego usunięcie może spowodować, że pojazdy na Marsie i Księżycu będą narażone na mniejsze ryzyko.


Naukowcy ożywili mikroorganizmy sprzed 40 000 lat

9 października 2025, 17:43

Grupa naukowców ożywiła mikroorganizmy uwięzione w wiecznej zmarzlinie. Niektóre z nich przebywały w niej od około 40 000 lat. Eksperyment przeprowadzono w ramach badań nad skutkami rozmarzania wiecznej zmarzliny, która topnieje z powodu globalnego ocieplenia. Okazało się, że organizmy uwięzione w niej przez długi czas potrzebują dłuższej chwili, by dojść do siebie. Jednak już po kilku miesiącach tworzą rozprzestrzeniające się kolonie.


Szympansy zmieniają przekonania pod wpływem lepszych dowodów. Ty też tak potrafisz?

31 października 2025, 09:24

Szympansy mogą mieć z ludźmi jeszcze więcej wspólnego, niż nam się wydaje. W Science ukazały się właśnie wyniki badań wskazujących, że zwierzęta te potrafią racjonalnie myśleć i zmieniać swoje przekonania pod wpływem nowych informacji. Eksperymenty zostały przeprowadzone przez naukowców z Uniwersytetu w Utrechcie, Uniwersytetu Kalifornijskiego w Berkeley, University of St. Andrews, University of Portsmouth oraz Nsamba Island Chimpanzee Sanctuary.


Masz problem z wątrobą? Prosta zmiana diety zmniejszy ryzko raka

30 stycznia 2026, 10:07

Osoby z upośledzoną funkcją wątroby mogą w prosty sposób zmniejszyć ryzyko rozwoju raka wątroby lub spowolnić postępy już istniejącej choroby. Powinny jeść mniej białka. Amerykańsko-chiński zespół naukowy pracujący pod kierunkiem uczonych z Rutgers University odkrył, że dieta niskobiałkowa spowalnia rozrost guzów i wydłuża życie myszy. Uczeni opisali sposób, w jaki upośledzone funkcjonowanie wątroby w zakresie oczyszczania organizmu, napędza nowotwór.


Mężczyźni mają teraz mniej dzieci niż kobiety. Problem będzie się pogłębiał

30 kwietnia 2026, 07:34

Przez większą część historii demografowie, politycy i statystycy skupiali się niemal wyłącznie na płodności kobiet. Wskaźnik dzietności – czyli średnia liczba dzieci przypadająca na kobietę – od dekad służył jako główny miernik kondycji demograficznej społeczeństw. Mężczyźni nie byli uwzględniani. Nowe badanie opublikowane w PNAS przez naukowców z Instytutu Demograficznego im. Maxa Plancka, ONZ oraz Uniwersytetu w Oslo pokazuje, że to poważne przeoczenie, a jego konsekwencje właśnie stają się widoczne na całym świecie.


Nowe MRI śledzi nie tylko przepływ tlenu

3 marca 2010, 10:38

Naukowcy z MIT-u wielokrotnie mutowali kontrast używany przy funkcjonalnym rezonansie magnetycznym, by lepiej wiązał się z jednym z neuroprzekaźników – dopaminą. Dzięki temu podczas badań będzie można śledzić nie tylko wzrost przepływu natlenowanej krwi w odpowiedzi na różne bodźce, ale także wielu związków chemicznych.


Kofeina zwiększa zdolność do rozwiązywania problemów. Nie stymuluje jednak kreatywności

13 marca 2020, 10:17

Kofeina zwiększa zdolność do skupienia i rozwiązywania problemów. Wyniki badań amerykańskiego zespołu, które ukazały się w piśmie Consciousness and Cognition, pokazują jednak, że nie stymuluje kreatywności.


Płonący węgiel główną przyczyną największego wymierania w historii Ziemi?

17 czerwca 2020, 12:44

Zespół naukowy prowadzony przez profesor Lindy Elkins-Tanton z Arizona State University zdobył pierwszy dowód na to, że intensywne palenie się węgla na Syberii mogło być główną przyczyną największego wymierania w historii Ziemi – wymierania permskiego. Wyniki badań opublikowano na łamach pisma Geology.


Trzebienie lasów nie zapobiega pożarom. Może nawet zwiększać ryzyko ich wybuchu

12 października 2020, 11:21

Trzebienie lasu nie jest efektywną metodą zapobiegania redukowania pożarów, wynika z badań opublikowanych w recenzowanym Conservation Letters. Naukowcy z The Australian National University porównali skutki pożarów, jakie w 2009 roku przeszły przez lasy, które były trzebione, jak i te nietrzebione. Porównano lasy eukaliptusowe i lasy mieszane


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk