Wiemy, skąd pochodziła planeta, która zderzyła się z Ziemią i dzięki której powstał Księżyc

24 listopada 2025, 10:00

Około 4,5 miliarda lat temu, w młodą proto-Ziemię uderzyła Theia, planeta wielkości Marsa. To był niezwykle istotny moment w historii naszej planety. W wyniku zderzenia doszło do zmiany orbity Ziemi, a ze szczątków powstałych po zderzeniu uformował się Księżyc. Mógł on powstać w ciągu zaledwie kilku godzin. Theia zaś uległa całkowitemu zniszczeniu. Jej ślady pozostały jednak w Ziemi i Księżycu. Na łamach Science naukowcy w USA, Francji i Niemiec opisali właśnie prawdopodobny skład Thei, a co za tym idzie, jej prawdopodobne pochodzenie.



Zagadka metanu. Dlaczego w czasie pandemii jego poziom w atmosferze gwałtownie wzrósł?

12 lutego 2026, 12:14

Metan to bardzo silny gaz cieplarniany. Pomimo tego, że utrzymuje się w atmosferze ok. 10 lat, to jego cząsteczka ma nawet 30-krotnie większy potencja ogrzewania Ziemi niż cząsteczka CO2 w perspektywie 100 lat. Nic dziwnego, że jest przedmiotem zainteresowania ze strony naukowców. Ci zaś odnotowali coś niezwykłego. W latach 2020–2022, gdy trwała pandemia COVID-19 i w wyniku ograniczenia ludzkiej aktywności w atmosferze było mnie zanieczyszczeń takich jak np. dwutlenek azotu, ilość metanu zaczęła rosnąć w rekordowo szybkim tempie, osiągając najwyższe stężenie na poziomie 16,2 ppb, aż spadła do 8,6 ppb w 2023 roku.


Wielkie badania pokazują, jak zwierzęta reagują na obecność ludzi

27 maja 2026, 09:04

Ekolodzy od dziesięcioleci dokumentują, jak fizyczne przekształcanie środowiska – urbanizacja, rolnictwo i infrastruktura transportowa – niszczą siedliska i spychają dzikie gatunki na margines. Jednak obok tego wymiaru istnieje drugi, znacznie trudniejszy do uchwycenia: dynamiczna, zmienna w czasie i przestrzeni obecność samych ludzi i pojazdów. Nowe badania opublikowane w czasopiśmie Science pokazują, że sam fakt naszej obecności w lesie, nawet bez jakiejkolwiek fizycznej ingerencji w środowisko, potrafi głęboko i mierzalnie zmienić zachowanie dzikich zwierząt.


Zabili nowotwór nanocząstkami miedzi i wzmocnili nimi układ odpornościowy

17 stycznia 2020, 11:44

Nanocząstki tlenku miedzi nie tylko zabiły guzy nowotworowe u myszy i wzmocniły jej układ odpornościowy, ale również uniemożliwiły ponownie zaimplementowanie nowotworu u zwierząt. Autorzy nowych badań twierdzą, że ich technika może być przydatna w zwalczaniu 60% wszystkich nowotworów.


Nadmiar przeciwutleniaczy niekorzystnie wpływa na serce i mięśnie szkieletowe

18 maja 2020, 12:23

Amerykańscy naukowcy odkryli, że nadmiar przeciwutleniaczy jest patogenny dla serca i mięśni szkieletowych.


Czarna łopata wirnika zmniejsza śmiertelność ptaków

26 sierpnia 2020, 10:57

Pomalowanie jednej z łopat wirnika turbiny wiatrowej na czarno może znacząco zmniejszyć śmiertelność ptaków wynikającą z kolizji. Wyniki badań norweskiego zespołu ukazały się w piśmie Ecology and Evolution.


Niezwykłe odkrycie Polaków. Najstarszy znany cmentarz dla zwierząt

8 marca 2021, 10:44

W 2011 roku Marta Osypińska i jej koledzy z Polskiej Akademii Nauk prowadzili prace wykopaliskowe pod rzymskim wysypiskiem śmieci w starożytnym porcie Berenice na wybrzeżach Morza Czerwonego, gdy natrafili na intrygujące znalezisko. W 2017 roku informowali, że znaleźli szczątki około 100 zwierząt, głównie kotów, o które ludzie dbali.


Niesporczak w bursztynie sprzed 16 milionów lat. Nowy gatunek i zaledwie 3. taka skamieniałość

7 października 2021, 10:33

Naukowcy z Uniwersytetu Harvarda, Królewskiego Belgijskiego Instytutu Nauk Naturalnych, Uniwersytetu w Jenie i Amerykańskiego Muzeum Historii Naturalnej donieśli o niezwykłym znalezisku – niesporczaku uwięzionym w dominikańskim bursztynie. To jedna z zaledwie trzech skamieniałości niesporczaków. I od razu reprezentuje ona nowy gatunek.


Zmiany miRNA u piłkarzy mogą wskazywać na uszkodzenia mózgu

18 lutego 2022, 09:46

Wielokrotne główkowanie i przypadkowe uderzenia w głowę u zawodowych piłkarzy prowadzą do pojawienia się we krwi zmian powiązanych ze specyficznymi szlakami sygnałowym w mózgu. Naukowcy z Centrum Badań Urazów Sportowych w Norweskiej Szkoły Nauk Sporcie zauważyli we krwi piłkarzy specyficzne zmiany w miRNA powiązane z główkowaniem i uderzeniami w głowę


Formowanie się Marsa przebiegało inaczej, niż mówią współczesne teorie

21 lipca 2022, 13:34

Zdaniem dwojga naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis, atmosfera Marsa uformowała się w sposób, który przeczy współczesnym teoriom. Do takich wniosków doszli Sandrine Peron i Sujoy Mukhopadhyay, którzy przeprowadzili nowe analizy pochodzącego z wnętrza Marsa meteorytu Chassigny.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk